Artıları
Verimlilik: Yapay zekâ; içtihat taraması, sözleşme analizi, benzer dava bulma gibi işlerde inanılmaz hız kazandırıyor. Avukatların “angarya” kısmını azaltıp asıl hukuki muhakemeye odaklanmasını sağlayabilir.
Erişilebilirlik: Hukuka erişimi zor olan kişiler için (dil, maliyet, bilgi eksikliği) temel hukuki bilgiye ulaşmayı kolaylaştırıyor.
Tutarlılık: Benzer olaylarda farklı karar riskini azaltma potansiyeli var (tabii doğru kullanılırsa).
Riskleri ve sorunları
Şeffaflık sorunu: Yapay zekâ “neden” o sonuca vardığını açıklayamıyorsa, hukukun gerekçelendirme ilkesine ters düşer.
Tarafsızlık miti: Veriyi insanlar üretiyor; önyargılar da verinin içine gömülü geliyor. Bu da ayrımcı sonuçlar doğurabiliyor.
Sorumluluk meselesi: Hatalı bir karar çıktığında kim sorumlu? Yazılımcı mı, kullanan hâkim/avukat mı, kurum mu?
İnsan faktörü: Hukuk sadece kurallar değil; vicdan, takdir yetkisi, toplumsal bağlam da var. Bunları algoritmaya tam olarak yüklemek çok zor.
Bence ideal denge
Yapay zekâ karar verici değil, karar destekleyici olmalı.
Son sözü her zaman insan söylemeli; ama daha iyi, daha bilgili bir son söz.
Özetle: Yapay zekâ hukuku dönüştürecek, ama hukukun yapay zekâyı sıkı şekilde sınırlaması ve denetlemesi şart. Aksi hâlde hız kazanırken adaleti kaybedebiliriz.
AV. FATİH KELEŞ
0 Yorumlar