TRAFİKTE GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ NEDİR? YOL HAKKI VE GEÇİŞ KURALLARI
TRAFİK, TÜRK DİL KURUMU SÖZLÜĞÜNDE “ULAŞIM YOLLARININ YAYALAR VE HER TÜRLÜ TAŞIT TARAFINDAN KULLANILMASI; GİDİŞ GELİŞ, SEYRÜSEFER” ŞEKLİNDE TANIMLANIR. AYRICA ULAŞIM YOLLARINDA BULUNAN TAŞIT VE YAYALAR DA TRAFİK OLARAK ADLANDIRILIR. YOLUN VE ÇEVRESİNDEKİ HER TÜRLÜ UNSURUN DURUMU, ARAÇ VE YAYALARIN YOĞUNLUĞU İLE ONLARIN HAREKETLERİ, BİRİ BİRİNE GÖRE OLAN DURUMLARI SEYİR EMNİYETİ AÇISINDAN BAZI DÜZENLEMELERİN YAPILMASINI GEREKTİRİR.
TRAFİKTE GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ YA DA TRAFİKTE YOL HAKKI GİBİ KAVRAMLAR BU ÇERÇEVEDE OLUŞTURULAN KURALLAR SİLSİLESİNİN BİR ÜRÜNÜ OLARAK ARAÇLARIN SEYİR GÜVENLİĞİNE KATKIDA BULUNUR. AYNI DÜZENLEMELER ARAÇLARIN YANI SIRA YAYALARIN VE ETRAFTA BULUNAN CANLI VE CANSIZ HER TÜRLÜ VARLIĞIN KORUNMASINI SAĞLAR.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ NEDİR?
YOĞUN TRAFİKTE AKIŞI DÜZENLEMEK VE EMNİYETLİ SEYİR SAĞLAYABİLMEK İÇİN YAPILAN UYGULAMALARDAN BİRİSİ DE GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP OLMASI GEREKEN ARAÇLARIN BELİRLENMESİDİR. HANGİ ARAÇLARIN GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP OLACAĞI VE BU ARAÇLARI KULLANANLARIN UYACAKLARI KURALLAR 02.02.2021 TARİHLİ RESMÎ GAZETEDE YAYIMLANAN GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR HAKKINDA YÖNETMELİK İLE BELİRLENMİŞTİR.
SÖZ KONUSU YÖNETMELİK GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNÜ, GÖREV SIRASINDA BELİRLİ ARAÇ SÜRÜCÜLERİNİN CAN VE MAL GÜVENLİĞİNİ TEHLİKEYE SOKMAMAK ŞARTI İLE TRAFİK KISITLAMA VEYA YASAKLARINA BAĞLI OLMAMALARI ŞEKLİNDE TANIMLAR. 2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNA DAYALI OLARAK ÇIKARILAN YÖNETMELİK İLE GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR, BU ARAÇLARIN KULLANIMINDA UYULACAK KURALLAR İLE IŞIKLI VE SESLİ UYARI İŞARETLERİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN USUL VE ESASLARIN BELİRLENMESİ AMAÇLANMIŞTIR.
HANGİ ARAÇLAR GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİPTİR?
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR 2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNUN 71. MADDESİ İLE BELİRLENMİŞTİR. BUNA GÖRE, AMBULANSLAR İLE YARALI VEYA ACİL HASTA TAŞIYAN ARAÇLAR, İTFAİYE ARAÇLARI, ORMAN YANGINLARIYLA MÜCADELE EDEN ARAÇLAR, ASAYİŞ VE GÜVENLİK AMACIYLA GÖREVLİ BULUNAN ARAÇLAR, AFET VE ACİL DURUM HÂLLERİNDE AFET VE ACİL DURUM HİZMETLERİNDE GÖREVLİ BULUNAN ARAÇLAR GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ OLAN TAŞITLAR ARASINDADIR.
KANUN HÜKMÜ İLE ÖNCELİK TANINAN ARAÇLARIN YANI SIRA YUKARIDA ANILAN YÖNETMELİK İLE DİĞER BAZI ARAÇLAR İÇİN DE TRAFİKTE GEÇİŞ ÖNCELİĞİ TANINIR. GÖREV VE HİZMETİN DOĞURDUĞU ZORUNLULUKLAR VEYA GÜVENLİK SEBEBİYLE GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR BU KAPSAMDADIR. YÖNETMELİK İLE GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ TANINAN ARAÇLAR ARASINDA ORGAN, DOKU VEYA KAN NAKİL ARAÇLARI, DOĞALGAZ DAĞITIMINDAN SORUMLU KURULUŞLARA AİT DOĞALGAZ ACİL MÜDAHALE ARAÇLARI, KARAYOLLARINDA GÖREVLİ KAR VE BUZLA MÜCADELE ARAÇLARI İLE ACİL MÜDAHALE ARAÇLARI, KORUNAN VE KORUYAN ARAÇLAR, HÜKÜMLÜ VEYA TUTUKLU NAKİL ARAÇLARI VARDIR.
KAVŞAKLARDA GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ KURALLARI
KAVŞAKLAR KARAYOLU YAPILARININ ÖNEMLİ BİLEŞENLERİNDENDİR. BİRDEN FAZLA YOLUN KESİŞTİĞİ KAVŞAK SİSTEMLERİNDE YOL HİYERARŞİSİNDEN VE KAVŞAK YAPISINDAN KAYNAKLANAN GEÇİŞ KURALLARI SÖZ KONUSUDUR. YERİ GELMİŞKEN GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR BAKIMINDAN YOL HİYERARŞİSİ KAVRAMINA AÇIKLIK GETİRMEK YERİNDE OLACAKTIR.
ŞEHİR İÇİ VEYA ŞEHİRLER ARASI KARAYOLLARINDA ANA GÜZERGAHI OLUŞTURAN VE YETKİLİ KURUMLARCA BELİRLENEN YOLLAR ANAYOL OLARAK KABUL EDİLİR. BURADA SÖZÜ EDİLEN ANAYOLLARA VEYA DİĞER NOKTALARDA KENDİSİNDEN DAHA YOĞUN YOLLARA BAĞLANAN YAN YOLLAR İSE TALİ YOL OLARAK ADLANDIRILIR. ANAYOLLARDAKİ ARAÇLARIN KAVŞAKTA KARŞILAŞACAĞI TALİ YOLLARDAN GELENLERE KARŞI GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ BULUNUR.
BU TEMEL KAVŞAK VE YOL TANIMLAMALARINDAN SONRA KAVŞAKLARDA GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ İLE İLGİLİ KURALLARDAN SÖZ EDİLEBİLİR. ANCAK UNUTULMAMALIDIR Kİ KAVŞAKTA GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ MUTLAK BİR HAK DEĞİLDİR VE YAVAŞLAYARAK ÇEVRE KONTROLÜ YAPILMASI CAN VE MAL EMNİYETİ BAKIMINDAN HAYATİ ÖNEME SAHİPTİR. HERHANGİ BİR KAVŞAĞA YAKLAŞAN ARAÇLARIN UYGUN ŞEKİLDE YAVAŞLAMASI, DİKKATLİ OLMASI VE GEÇİŞ HAKKINA SAHİP OLAN ARAÇLARA YOL VERMESİ KANUNEN ZORUNLUDUR.
- AMBULANS, İTFAİYE VE POLİS ARAÇLARI TALİ YOL YA DA ANAYOL AYRIMINDAN BAĞIMSIZ OLARAK GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİPTİR.
- ANAYOLDA SEYREDEN ARAÇLAR TALİ YOLDAN GELENLERE KARŞI GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİPTİR.
- MOTORSUZ TAŞITLAR MOTORLU TAŞITLARA YOL VERMEK ZORUNDADIR.
- HER TÜRLÜ DEMİRYOLU ARACININ LASTİK TEKERLEKLİLERE KARŞI GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ BULUNUR.
- DÖNEL KAVŞAĞA YAKLAŞAN ARAÇLAR KAVŞAK İÇİNDEKİLERE YOL VERMEK ZORUNDADIR.
- ÖZEL MÜLKTEN ÇIKAN ARAÇLAR YOLDAN GELEN ARAÇLARIN GEÇİŞİNE İZİN VERİR.
- KAVŞAK KOLLARI ARASINDAKİ FARKLILIĞIN İŞARETLER İLE BELİRLENMEDİĞİ YOLLARDA SOLDAKİ ARAÇ SAĞDAKİ ARACA YOL VERİR.
SAĞDAN GELEN ARACIN GEÇİŞ HAKKI
YOL HİYERARŞİSİ BAKIMINDAN FARKLILIĞI İŞARETLER İLE BELİRLENMEMİŞ OLAN KAVŞAKLARDA GEÇİŞ ÖNCELİĞİ SAĞDAN GELEN ARAÇTADIR. BU NEDENLE GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ SIRALAMASI BAKIMINDAN SOL TARAFTAKİ ARACIN YOL VERMESİ GEREKİR.
CADDE VE SOKAKLARDA GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ KURALLARI
CADDE VE SOKAKLAR ARASINDA TRAFİKTE GEÇİŞ HAKKI ANAYOL OLARAK BELİRLENMİŞ OLMASI DURUMUNDA CADDEDEKİ ARAÇTA OLACAKTIR. BU DURUMDA SOKAKTAN CADDEYE BAĞLANACAK ARAÇ CADDEDEKİ ARAÇLARA YOL VERİR. ARALARINDA İŞARETLE AYRIM OLMAYAN VE ANAYOL TALİ YOL AYRIMI YAPILMAMIŞ KAVŞAKLARDA İSE GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ SAĞDAKİ ARAÇTA OLACAKTIR. CADDE SOKAK GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ BU KURALA GÖRE UYGULANIR.
DEMİR YOLU GEÇİTLERİNDE GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ NASILDIR?
KARAYOLLARININ DEMİRYOLLARI İLE KESİŞTİĞİ KAVŞAKLARDA AKSİNE BİR İŞARETLEME YOKSA RAY ÜZERİNDE HAREKET EDEN ARAÇLARIN GEÇİŞ ÖNCELİĞİ VARDIR. BÖYLE YOLLARIN KESİŞTİĞİ KAVŞAKLARDA GEÇİŞ HAKKI KURALLARI DEMİRYOLU TAŞITLARINA ÖNCELİK TANIR.
57/1 C KUSUR ORANI NEDİR?
2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNUN 57. MADDESİ KAVŞAKLARDA GEÇİŞ HAKKI DÜZENLEMELERİNİ İÇERİR. SÖZ KONUSU MADDENİN 1/C BENDİ KONTROLSÜZ KAVŞAKLARDA GEÇİŞ HAKKININ SAĞDAKİ ARAÇTA OLDUĞUNU İFADE EDER. BÖYLE BİR KAVŞAKTA YOL VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ YERİNE GETİRMEYEN SÜRÜCÜ DÖRT YOLDA GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ AÇISINDAN SAĞDAN GELEN ARACIN HAKKINI İHLAL ETMİŞ OLACAKTIR.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ HAKKININ YANLIŞ KULLANIMI VE CEZALARI
DİĞER İHLALLER GİBİ TRAFİK GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ HAKKININ İHLAL EDİLMESİ DE KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU HÜKÜMLERİ DOĞRULTUSUNDA CEZALANDIRILIR. ÖRNEĞİN KANUNUN 57/1-A MADDESİ, KAVŞAKTAKİ ŞARTLARA UYACAK ŞEKİLDE YAVAŞLAMAYAN, DİKKATSİZ DAVRANAN VE GEÇİŞ HAKKI OLAN ARAÇLARA İLK GEÇİŞ HAKKINI VERMEYEN SÜRÜCÜLERE PARA CEZASININ YANI SIRA 20 CEZA PUANI UYGULANMASINI ÖNGÖRÜR.
AYNI KANUNUN 57/1-B MADDESİ DE BENZER ŞEKİLDE ARAÇ GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ İHLALLERİNE YÖNELİK CEZA UYGULAMALARINI TARİF EDER. BU MADDE, KONTROLSÜZ KAVŞAKLARDA GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP OLAN ARAÇLARA, TRAMVAYLARA, BÖLÜNMÜŞ YOLA ÇIKACAKLARIN BU YOLDAKİ ARAÇLARA, TALİ YOLDAN ÇIKACAK SÜRÜCÜLERİN ANAYOLDAKİ ARAÇLARA, DÖNEL KAVŞAK İÇİNDEKİ ARAÇLARA GEÇİŞ ÖNCELİĞİ TANIMAYAN ARAÇLARIN SÜRÜCÜLERİNE BENZER ŞEKİLDE PARA CEZASI VE 20 CEZA PUANI UYGULANMASI HÜKMÜNÜ AMİRDİR.
HERHANGİ BİR UYARICI İŞARET BULUNMAYAN VE KAVŞAK KOLLARININ ARALARINDAKİ ÜSTÜNLÜK İŞARETLERLE BELİRLENMEMİŞ KAVŞAKLARDA, MOTORSUZ ARAÇ SÜRÜCÜLERİNİN MOTORLU ARAÇLARA, MOTORLU ARAÇLARDAN SOLDAKİ ARACIN SAĞDAN GELEN ARACA GEÇİŞ HAKKI VERMESİ GEREKTİĞİ KANUNUN 57/1-C MADDESİNDE İFADE EDİLİR. SAĞDAN GELENİN GEÇİŞ HAKKI İHLALİ OLARAK BİLİNEN BU MADDE DE PARA CEZASINA İLAVE OLARAK 20 CEZA PUANI EKLENMESİNİ EMREDER.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder